Het risico van aansprakelijkheid

Bij het risico van aansprakelijkheid zijn de oorzaken van schade in hoofdzaak gelegen in uw handelen, of het handelen van personen of zaken waarvoor u verantwoordelijk bent. Maar er zijn nog enkele factoren die van invloed zijn op het aansprakelijkheidsrisico, namelijk:

• Het recht

  Ook als schade niet het gevolg is van uw handelen of het handelen van de personen of zaken waarvoor u verantwoordelijk bent, zijn er situaties waarin u toch aansprakelijk bent voor de schade omdat dit zo bepaald is in de wet of in de rechtspraak. Het aansprakelijkheidsrecht is voor een belangrijk deel geregeld in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast is ook de rechtspraak (of jurisprudentie) van belang. De rechtspraak bestaat uit een aantal richtinggevende uitspraken van rechters, die in de regel ook door andere rechters gevolgd worden in identieke rechtszaken.
  
  

• Schade
  
  

  Er moet schade zijn toegebracht. Die schade kan zich op drie manieren voordoen:
  1. Er is letsel toegebracht waardoor de benadeelde medische kosten moet maken en misschien zelfs arbeidsongeschikt wordt, waardoor hij geen inkomen meer kan verwerven. De schade kan ook bestaan uit smart of gederfde levensvreugde;
  2. Er zijn zaken beschadigd die hersteld of vervangen moeten worden. Mogelijk zijn zaken tijdelijk niet meer te gebruiken waardoor gevolgschade ontstaat;
  3. Er is schade toegebracht aan immateriële belangen, bijvoorbeeld doordat iemand in zijn goede naam is aangetast.
  Als er geen aantoonbare schade is toegebracht, kan er ook geen sprake zijn van aansprakelijkheid.
  
  

• Een tegenpartij (persoon, bedrijf of instelling), die u aansprakelijk stelt

  Wanneer u zelf, of iemand of iets waarvoor u verantwoordelijk bent, schade toebrengt aan een ander, kan deze tegenpartij u aansprakelijk stellen voor de schade die zij lijdt. Voor alle duidelijkheid: bij aansprakelijkheid gaat het altijd om de schade van iemand anders, nooit om de schade die u zelf lijdt. Als een tegenpartij u aansprakelijk stelt, staat het lang niet altijd vast dat u ook daadwerkelijk aansprakelijk bent. De vraag of u inderdaad aansprakelijk bent, hangt af van hetgeen er in de wet of in de rechtspraak is bepaald. Beloof daarom niet onmiddellijk dat u de schade zult vergoeden wanneer u door iemand aansprakelijk gesteld wordt. Omgekeerd kan het soms zo zijn, dat u zich weliswaar niet aansprakelijk voelt, maar dat u op grond van de wet of rechtspraak toch aansprakelijk bent en u de schade van een ander moet vergoeden.

Een situatie waarin bijzonder veel aansprakelijkheidskwesties kunnen ontstaan is in het verkeer. Wanneer u als verkeersdeelnemer gebruik maakt van een motorrijtuig (auto, motorrijwiel, bromfiets e.d.) gelden enkele speciale rechtsregels.